Pozostałe

W wirtualnym Muzeum Polskich Korporacji Akademickich zaprezentowano w formie osobnych opracowań historię oraz stan członkowski 10 korporacji spoza terenów II Rzeczypospolitej. Stanowiły one większość znaczących polskich korporacji funkcjonujących w owym czasie poza krajem. Na temat pozostałych korporacji (Filarecja z Paryża, Concordia i Antevia z Kowna, Fraternitas Inflantica i żeńska Plateria z Rygi, Grenoblia z Grenoble, Brunensia z Brna) wiadomo stosunkowo niewiele. Można mieć nadzieję, że w miarę powiększania zbiorów Archiwum Korporacyjnego także te związki doczekają się osobnych opracowań na stronie. Tymczasem już teraz zostaną one krótko zaprezentowane.

Poniższe, fragmentaryczne listy członków mniejszych korporacji spoza granicy II Rzeczypospolitej obejmują łącznie zaledwie kilkanaście nazwisk. Będziemy wdzięczni za ich uzupełnianie i korektę, przesyłanie danych biograficznych i fotografii członków korporacji (vide Kontakt), jak także za pomoc w poszukiwaniach materialnych śladów oraz wszelkich informacji o samych korporacjach (vide Poszukiwania).

I. Filarecja

Data powstania: 1 II 1926 r.
Siedziba: Paryż
Barwy: granatowa – wiśniowa – stalowa
Dewiza: „Państwo, Duch, Honor, Nauka”

Rys historyczny

Filarecja została złożona dnia 1 II 1926 r. w Paryżu przez grupę ośmiu polskich korporantów. Ideologia Korporacji oparta była o tradycje wileńskich filaretów oraz o kult Józefa Piłsudskiego i Adama Mickiewicza. Widocznym znakiem tej łączności ideowej było przyjęcie na członka honorowego Filarecji Władysława Mickiewicza, syna wieszcza Adama Mickiewicza.

Korporacja współpracowała ściśle ze Stowarzyszeniem Studentów Polskich w Paryżu oraz innymi organizacjami polskimi we Francji, m.in. Związkiem Stowarzyszeń Polskich we Francji, Związkiem Towarzystw im. Józefa Piłsudskiego, Komitetem Pomocy Bezrobotnym, Ligą Morską i Kolonialną. Członkowie Filarecji należeli również do współzałożycieli oddziału francuskiego Ligi Obrony Powietrznej Państwa.

Od lat 20-tych działało w Paryżu Koło Przyjaciół Filarecji, które skupiało przedstawicieli życia naukowego i społecznego kolonii polskiej we Francji. Należeli do niego m.in. referent oświatowy Ambasady RP w Paryżu Regina Jędrzejewicz, reżyser i producent filmowy Starewicz, dyrektor Szkoły Batiniolskiej Alfred Burzyński.

Korporacja wydawała periodyk “Filarecja w Paryżu”.

Siedziba stowarzyszenia mieściła się kolejno: przy ul. Michelet 9, na Lamande, a następnie w dawnej szkole bajońskiej.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje pięć nazwisk. W 1929 r. liczyła 42 , a w 1933 r. podobnie ok. 40 członków.

Lista członków

  1. I. Czajkowski, wiceprezes 1932
  2. E. Faliński, olderman 1932
  3. Witold N. Komar, prezes 1932
  4. J. Kowalec, sekretarz 1932
  5. Władysław Mickiewicz, s. Adama (wieszcza), pierwszy filister Filarecji

II. Concordia

Data powstania: 1928 r. (?)
Siedziba: Kowno
Barwy: ?
Dewiza: ?

III. Antevia

Data powstania: 1929 r.
Siedziba: Kowno
Barwy: ?
Dewiza: ?

Rys historyczny

Antevia powstała w wyniku nieporozumień w Korporacji Lauda, której kilku członków postanowiło stworzyć nowy związek. Nowa korporacja okazała się efemerydą i prawdopodobnie zaprzestała działalności już w 1930 r.

Lista członków

  1. N. Hanusowski, prezes sem. zim. 1929/30
  2. Cz. Stefanowicz, Filister honorowy Antevii
  3. H. Szatyński, prezes 1930

IV. Fraternitas Inflantica

Data powstania: 1929 r.
Siedziba: Ryga
Barwy: ?
Dewiza: ?

Rys historyczny

Fraternitas, podobnie jak żeńska korporacja Plateria, powstała z inicjatywy Polskiego Stowarzyszenia Akademickiego na Łotwie. Zamysł powołania korporacji miał być próbą nawiązania przez izolowane w w życiu uniwersyteckim Stowarzyszenie lepszych kontaktów z dominującymi w życiu studenckim łotewskimi korporacjami akademickimi. Za radą K! Talavia, od 1928 r. skartelowaną z polską K! Welecja, postanowiono powołać dwie polskie korporacje, m.in. Fraternitas Inflantica.

Fraternitas kandydowała pod opieką K! Talavia, dzięki której pomocy udało się jej uzyskać akceptację innych ryskich korporacji.

W 1931 r. korporacja miała skupiać 89% studiujących w Rydze Polaków.

V. Plateria (żeńska)

Data powstania: 1930 r.
Siedziba: Ryga
Barwy: ?
Dewiza: ?

Rys historyczny

Plateria, podobnie jak męska korporacja Fraternitas, powstała z inicjatywy Polskiego Stowarzyszenia Akademickiego na Łotwie. Zamysł powołania korporacji miał być próbą nawiązania przez izolowane w w życiu uniwersyteckim Stowarzyszenie lepszych kontaktów z dominującymi w życiu studenckim łotewskimi korporacjami akademickimi. Za radą K! Talavia, od 1928 r. skartelowaną z polską K! Welecja, postanowiono powołać dwie polskie korporacje, m.in. Platerię.

Plateria kandydowała pod opieką żeńskiej K! Imperia, dzięki której pomocy udało się jej uzyskać akceptację innych ryskich korporacji.

VI. Grenoblia

Data powstania: przed 1933 r.
Siedziba: Grenoble
Barwy: ?
Dewiza: ?

Rys historyczny

Grenoblia została złożona przez polskich studentów Politechniki w Grenoble. Skupiała osoby o sympatiach piłsudczykowskich.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje pięć nazwisk.

Lista członków

  1. J. Brzeziński , prezes od grudnia 1932
  2. B. Gołębiowski, olderman od grudnia 1932
  3. A. Kopysłyński, skarbnik od grudnia 1932
  4. J. Mikulski, sekretarz od grudnia 1932
  5. F. Pastorowski, wiceprezes od grudnia 1932

VII. Brunensia

Data powstania: ?
Siedziba: Brno Morawskie
Barwy: ?
Dewiza: ?

Bibliografia:

1) Daniel Pater, Polskie związki korporacyjne na obczyźnie w okresie międzywojennym, www.aquilonia.waw.pl.

Listy członków opracowano na podstawie:

1) materiałów archiwalnych z Archiwum Korporacyjnego,
2) wydawnictw encyklopedycznych i biograficznych oraz rozmów z rodzinami członków korporacji.

Opracowanie: Bartłomiej P. Wróblewski
Opublikowano: 28 VII 2010 r.
Ostatnia zmiana: 8 XII 2010 r.

Propozycja cytowania: Bartłomiej P. Wróblewski, Mniejsze i mniej znane korporacje spoza granic II Rzeczypospolitej, (na:) www.archiwumkorporacyjne.pl, stan 8 XII 2010 r.

About the Archive  |  Fraternities Museum  |  Contact  |   Polish © Fraternities Archive     Legal note  |  Site map  | 
Search    »
created by { re.PUBLIK }