Pozostałe

W wirtualnym Muzeum Polskich Korporacji Akademickich zaprezentowano w formie osobnych opracowań historię oraz stan członkowski 30 korporacji poznańskich. Stanowiły one niemal wszystkie znaczące korporacje funkcjonujące w owym czasie w Poznaniu. Na temat mniejszych związków wiadomo mniej. Można mieć nadzieję, że w miarę powiększania zbiorów Archiwum Korporacyjnego także te korporacje doczekają się osobnych opracowań na stronie. Tymczasem już teraz krótko zostaną one zaprezentowane.

Poniższe, zazwyczaj fragmentaryczne listy członków mniejszych korporacji poznańskich obejmują średnio po kilkanaście nazwisk. Będziemy wdzięczni za ich uzupełnianie i korektę, przesyłanie danych biograficznych i fotografii członków korporacji (vide Kontakt), jak także za pomoc w poszukiwaniach materialnych śladów oraz wszelkich informacji o samych korporacjach (vide Poszukiwania).

I. Akademickie Towarzystwo “Surma”

Data powstania: 24 II 1920 r.
Barwy: zielona – złota

Akademickie Towarzystwo “Surma” po trwających od grudnia 1919 r. pracach przygotowawczych zostało założone dnia 24 II 1920 r. Była to organizacja koedukacyjna, której celem było “pielęgnowanie śpiewu i muzyki z szczególnym uwzględnieniem utworów polskich”. Dnia 8 marca 1920 r. Senat Uniwersytetu zatwierdził statut nowego stowarzyszenia.

Jak napisał w okolicznościowym opracowaniu w 1931 r. prezes Surmy i Poznańskiego Koła Międzykorporacyjnego Marian Mika “Akad. Tow. ‘Surma’ zasadniczo uważało się za korporację, nie chcąc jednak kopjować niemieckich ‘burschenschaft’ów’, wytworzenie organizacji zewnętrznej pozostawiło czasowi.” W opinii ówczesnych korporacji A.T. “Surma” nie była jednak korporacją akademicką, choć pod wieloma względami przypominała korporacje. Zgodnie bowiem ze statutem członkami Towarzystwa byli w odróżnieniu od typowych stowarzyszeń studenckich nie tylko słuchacze Uniwersytetu, ale także członkowie Towarzystwa, którzy opuszczali uczelnię. Związek posiadał swoje barwy, herb i cyrkiel. Jako odznaki stowarzyszenia noszono dwubarwne przepaski. Przewidziano także fakultatywną możliwość noszenia czapek organizacyjnych. Dla Mariana Miki Towarzystwo było “pierwotnym życia korporacyjnego w Poznaniu”. Także zgodnie z przyjętą w Archiwum Korporacyjnym definicją “korporacji akademickiej”, wymienione cechy wydają się pozwalają zaliczyć tę organizację do korporacji (vide O korporacjach).

A.T. “Surma” istniała zaledwie nieco ponad rok. Najprawdopodobniej w końcu marca 1921 r. uległa likwidacji. Grupa siedmiu członków stowarzyszenia, w tym jego dwaj prezesi Antonin Sawiński oraz Michał Jankiewicz należeli w dniu 14 IV 1921 r. do inicjatorów i założycieli K! Surma.

Całkowita ustalona, niekompletna imienna lista członków Towarzystwa obejmuje 14 nazwisk. W lutym 1921 r. Towarzystwo miało liczyć 117 członków.

Lista członków

  1. Józef Kazimierz Gayda, (19 marca 1901 w Wejherowie - 23 marca 1926 w Bydgoszczy) brat stryjeczny Józefa (Surma) i Leona (Pomerania), student i absolwent 1924 prawa UP, członek Akademickiego Towarzystwa “Surma”, założyciel Surmy, akt. 1921-25, wiceprezes sem. let. 1921/22 (od marca 1922), skarbnik sem. let. 1921/22 (kadencja VI-X 1922), olderman sem. zim. 1922/23, pochowany w Tucholi
  2. Zygmunt Grząślewicz, (4 marca 1902 w Kostrzynie pow. Środa Wlkp. - 1958) absolwent Gimnazjum w Inowrocławiu 1920, student Wydziału Prawno-Ekonomicznego UP, członek Akademickiego Towarzystwa “Surma”, założyciel Surmy, akt. 1921-28, wiceprezes r.a. 1923/24, prezes sem. zim. 1924/25, olderman r.a. 1925/26 oraz r.a. 1926/27 (do lutego 1927), kurator Gedanii Posnaniensis i Quiritii, prezes PKM 1927-28, delegat na IV, V i VII Zjazd ZPKA, Kawaler Dyplomu Zasługi i Złotej Odznaki ZPKA, wiceprezes Koła Filistrów 1931-36, pchor. rez. piechoty
  3. Tadeusz Janaszewski, członek i skarbnik Akademickiego Towarzystwa “Surma”
  4. Michał Jankiewicz, (1900 w Gostyniu - 1927) brat Wojciecha (Chrobria), założyciel, pierwszy wiceprezes, a następnie prezes Akademickiego Towarzystwa “Surma”, założyciel Surmy, akt. 1920-21, sekretarz sem. let. 1920/21, przeszedł do Chrobrii, prezes 1924/25, prezes Poznańskiego Koła Międzykorporacyjnego 1924/25, redaktor działu “Korporant Polski” w “Akademiku”, prezes Młodzieży Wszechpolskiej 1922/23, prawnik, sędzia powiatowy w Pobiedziskach
  5. Alfred Jesionowski, (27 stycznia 1902 w Mogilnie - 1945?) student romanistyki i germanistyki na Wydziale Humanistycznym UP, członek Akademickiego Towarzystwa “Surma”, założyciel Surmy, akt. 1921-31, olderman, a od stycznia sekretarz sem. zim. 1921/22, sekretarz sem. let. 1921/22, delegat na III Zjazd ZPKA, członek Zarządu Koła Poznańskiego MW, działacz narodowy, po studiach prof. gimnazjalny, pedagog, historyk literatury, publicysta, w czasie wojny w konspiracyjnej organizacji “Ojczyzna”, aresztowany w 1944 przez Gestapo osadzony w obozie w Miłaszewicach, w 1945 po ewakuacji Niemców zaginął bez wieści
  6. Janina Klattówna, członek i zastępca sekretarza Akademickiego Towarzystwa “Surma”
  7. Łucjan Lange, (15 październik 1900 w Prośnie pow. Chodzież - ) student med. UP, członek Akademickiego Towarzystwa “Surma”, założyciel Surmy, akt. 1920-31, dwukrotny zwycięzca zawodów Poznańskiego Koła Międzykorporacyjnego w szermierce, m.in. 1933, po wojnie asystent na UP
  8. Roman Mazurkiewicz, założyciel i dyrygent Akademickiego Towarzystwa “Surma”, założyciel Surmy, akt. 1921-23, pierwszy prezes sem. let. 1920/21, prezes sem. let. 1921/22 (kadencja VI-X 1922), prezes sem. zim. 1922/23, wiceprezes sem. zim. 1921/22
  9. Wanda Roesslerówna, członek i bibliotekarz Akademickiego Towarzystwa “Surma”, dr med. I artystka dramatyczna
  10. Antonin Sawiński, (17 maja 1899 w Inowrocławiu - 1976) absolwent Gimnazjum w Inowrocławiu 1919, od 1919 student Wydziału Prawno-Ekonomicznego UP, założyciel i prezes Akademickiego Towarzystwa “Surma” 1920, akt. 1920-25, pierwszy wiceprezes sem. let. 1920/21, prezes sem. zim. 1921/22, sekretarz Konwentu Filistrów 1926-29, ppor. rez. art.
  11. Skowroński, założyciel i sekretarz Akademickiego Towarzystwa “Surma”
  12. Romuald Szymaniuk, (2 lutego 1902 w Srebrnej pow. Ostrów - ) od 1921 student, absolwent leśnictwa UP, członek Akademickiego Towarzystwa “Surma”, c. 1921 (pierwszy fuks), akt. 1921-24, po studiach komisarz ochrony lasów
  13. Florian Wnuk, (1895 - 10 marca 1924) członek Akademickiego Towarzystwa “Surma”, założyciel Surmy, pochowany w Inowrocławiu
  14. Kazimierz Wojciechowski, członek i sekretarz Akademickiego Towarzystwa “Surma”, założyciel Surmy, akt. 1921-22, sekretarz sem. zim. 1921/22

II. Korporacja Libertas - Związek Górnośląskich Akademików (?)

Data powstania: 3 VI 1920 r. (?)
Barwy: czarna – zielona – złota
Dewiza: ?

Libertas powstała dnia 3 VI 1920 r. w Poznaniu. Skupiała studentów Uniwersytetu Poznańskiego pochodzących z Górnego Śląska. Święto korporacyjne miało być obchodzone w dniu 3 maja. Prawdopodobnie nie rozwinęła działalności i szybka zanikła.

III. Związek Akademików Niemieckich w Poznaniu

Data powstania: 6 III 1925 r.
Barwy: zielona – biała – złota
Dewiza: ?

Spotkanie świąteczne Związku Akademików Niemieckich w Poznaniu.

Związek Akademików Niemieckich w Poznaniu (Verein Deutscher Hochschüler Posen) powstał w 1925 r. z inicjatywy dra Kurta Lücka. Kuratorem korporacji z ramienia Uniwersytetu byli prof. Alfred Denizot, a od 1935 r. germanista prof. Berger.

Związek miał charakter koedukacyjny. Zrzeszał niemieckich studentów i studentki poznańskich uczelni wyższych, w większości pochodzących z terenów należących przed I wojną światową do Prus. W ramach korporacji działała posiadająca organizacyjną autonomię “Grupa Studentek Niemieckich” (Gruppe deutscher Studentinnen). Członkowie korporacji nie nosili barw tj. czapek i band, a jedynie dewizki w barwach korporacji. Po zakończeniu studiów byli skupieni w Kole Filistrów.

Korporacja należała do powstałego w 1926 r. Zrzeszenia Związków Akademików Niemieckich w Polsce (Verband der Vereine Deutscher Hochschüler in Polen).

Całkowita ustalona, imienna lista członków obejmuje 366 nazwisk.

Po wojnie członkowie korporacji należeli do działającego w Republice Federalnej Niemiec Zrzeszenia Związków Akademików Niemieckich w Polsce (Verband der Vereine Deutscher Hochschüler Polens).

IV. Konwent Astria - Korporacja Studentów Uniwersytetu Poznańskiego

Data powstania: 26 V 1925 r.
Barwy: ?
Dewiza: „Per aspera ad astra” („Przez ciernie do gwiazd”)

Rys historyczny

Astria została założona dnia 26 V 1925 r. przez grupę studentów Uniwersytetu Poznańskiego.

Należała do korporacji chrześcijańskich, a od listopada 1927 r. była członkiem Zjednoczenia Polskich Akademickich Korporacji Chrześcijańskich. Szczególnym celem korporacji była praca na rzecz zbliżenia polsko-litewskiego.

Senat Uniwersytetu zatwierdził statut Korporacji uchwałą z dnia 29 V 1925 r. W dniu 24 VI 1936 r. uchwałą Senatu korporacja została rozwiązana z powodu niedostosowania się do wymogów tzw. ustawy jędrzejowiczowskiej. Do ponownej rejestracji na uczelni doszło dnia 30 VI 1939 r. Kuratorami z ramienia uniwersyteckiego Senatu byli: prof. Jan Józef Bossowski (?), prof. Kazimierz Chodynicki, a od czerwca 1939 r. prof. Kazimierz Smulikowski.

Astria wzorowała się i blisko współdziałała z K! Pomerania. Obie korporacje zawarły dnia 2 II 1926 r. umowę o bliskiej wzajemnej współpracy. Zainspirowana przykładem pomorskiej korporacji Astria zaczęła w 1926 r. (?) wydawanie roczników. W 1939 r. ukazał się natomiast “Biuletyn Konwentu ‘Astria’ Korporacji Studentów U.P. i A.H. w Poznaniu”.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje 13 nazwisk, w tym dwóch członków honorowych.

Brak informacji o działalności Astrii i spotkaniach jej członków w czasie wojny i w okresie powojennym.

Lista członków

Członkowie honorowi

  1. Stanisław Janasik, (1882-1942), duchowny katolicki, kanonista, prof. i rektor Seminarium Duchownego w Poznaniu, prof. UP, od 1930 audytor Świętej Roty rzymskiej, Filister honorowy Posnanii i Astrii
  2. Bolesław Koreywo, redaktor “Nowego Kuriera” 1927, Filister honorowy Astrii [prawd. Bolesław Koreywo (1880-1934) s. Bolesława, publicysta, literat]

Członkowie rzeczywiści

  1. Gąsiorowski prezes 1927
  2. Ludwik Jekiełek,
  3. Wacław Jonsik (po wojnie Jonsik-Krzesiński), (6 czerwca 1903 w Łodzi - 5 sierpnia 1979 w Poznaniu) s. Michała i Heleny z Kneszków, absolwent humanistycznego Gimnazjum A. Zimowskiego w Łodzi 1922, student i absolwent prawa UP 1922-26, od lat gimnazjalnych działacz Organizacji Młodzieży Narodowej, c. 192? Magna Polonia, zastępca sekretarza 1924 oraz sekretarz 1924/25, członek komisji naukowej 1925, prawdopodobnie wystąpił z Magna-Polonii, założyciel i pierwszy prezes Astrii 1925 i 1926, po studiach sędzia grodzki, a następnie sędzia okręgowy w Poznaniu, w grudniu 1939 wysiedlony przez Niemców pod Warszawę, od września 1940 adwokat w Warszawie prowadząc wspólnie z mec. J. Eborowiczem kancelarię adwokacką, w czasie okupacji pracownik polskich instytucji charytatywno-społecznych, a od 1941 także organizacji konspiracyjnych ps. Zdzisław Krzesiński, od 1944 wiceprokurator Specjalnego Sądu Karnego w Warszawie z siedzibą w Siedlcach, a 1945 prokurator specjalnego Sądu Karnego w Poznaniu, od 1946 prokurator Sądu Najwyższego, w listopadzie 1950 na skutek odmowy oskarżania w procesach politycznych przeniesiony w stan spoczynku, dyrektor Ekspozytury Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego w Poznaniu 1950-52, radca prawny w Poznańskich Zakładach Przemysłu Piekarniczego, adwokat 1953-63, działacz polityczno-społeczny, zawodowy, sportowy, członek Stronnictwa Demokratycznego, m.in. prezes Komitetu Wojewódzkiego i sędzia w Centralnym Sądzie Partyjnym, poseł na Sejm Ustawodawczy, m.in. członek Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce, przewodniczący Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Poznaniu, przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej dla adwokatów na obszar Apelacji Poznańskiej, wiceprezes oddziału Zrzeszenia Prawników Demokratów, członek zarządu głównego Zrzeszenia Prawników Demokratów w Warszawie, prezes 1945-62 (z przerwą 1954/55), a później prezes honorowy Poznańskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, członek władz PZPN w Warszawie 1950-61, członek zarządu klubu KS Zjednoczeni, a od 1949 członek władz KS Kolejarz (później Lech), prezes Polskiego Związku Wędkarskiego Okręg Poznań 1951-53, prezes Poznańskiego Związku Tenisowego, członek Automobilklubu Poznańskiego, myśliwy, członek władz Wojewódzkich Polskiego Związku Łowieckiego 1953-62, sędzia łowiecki, odznaczony dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi 1938 i 1950 oraz Krzyżem Kawalerskim OOP 1957, pochowany na Cmentarzu na Miłostowie w Poznaniu
  4. Piotr Kazdnik, założyciel (?) i pierwszy wiceprezes Astrii 1925
  5. Hieronim Korfanty, prezes sem. let. 1933/34
  6. Tadeusz Kulejowski, założyciel Astrii
  7. Florian Regent, sekretarz sem. let. 1933/34
  8. Wiktor Szwab, założyciel Astrii
  9. Gwidon Snitko (Śniżko), założyciel i pierwszy sekretarz Astrii 1925
  10. Stefan Karol Wichrzycki, (10 lipca 1907 w Grabowie nad Prosną - 8 kwietnia 1983 w Kaliszu), s. Antoniego i Pelagii ze Spychalskich, absolwent Gimnazjum w Ostrowie Wlkp. 1926, student filozofii UP 1926-28, a następnie student WSH 1928-33, autor hymnu Astrii, po studiach pracownik Banku Rolnego w Poznaniu, po 1945 m.in. absolwent Akademii Handlowej w Poznaniu 1949, główny księgowy Szpitala Powiatowego w Ostrzeszowie 1961-63, kierownik Banku Ludowego 1963-72, działacz społeczny, pochowany na Cmentarzu w Grabowie, odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim OOP, odznakami “Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego, “Za Zasługi w Rozwoju Województwa Kaliskiego”
  11. Zbigniew Wittig, (9 lutego 1909 w Ostrowie Wlkp. - ) s. Władysława, absolwent Gimnazjum w Ostrowie Wlkp. 1929, wiceprezes sem. let. 1933/34

V. Korporacja Quritia

Data powstania: 13 XI 1925 r.
Barwy: granatowa – czerwona – złota
Dewiza: „Perfer et obdura hic tibi proderit olim” („Znoś i wytrwaj, to Ci się kiedyś przyda”)

Quritia została założona dnia 13 XI 1925 r. Od dnia 17 III 1927 r. należała do Związku Polskich Korporacji Akademickich (data starszeństwa związkowego: 17 III 1927 r.). Kandydowała pod opieką K! Surma. Dnia 7 XII 1928 r. uzyskała prawa członka rzeczywistego Związku.

W związku ze spadkiem liczby członków w 1935 r. połączyła się z młodszą, założoną dnia 12 maja 1929 r. K! Filomatia Posnaniensis. W związku z fuzją Filomatia przyjęła barwy i starszeństwo związkowe Quiritii (17 III 1927 r.).

Wykaz członków Quritii na stronach Muzeum Korporacyjnego znajduje się w zbiorczym zestawieniu w ramach opracowania poświęconego K! Filomatia Posnaniensis.

VI. Akademicka Korporacja “Viritia”

Data powstania: 13 III 1927 r.
Barwy: czarna – błękitna – czerwona
Dewiza: ?

Viritia została założona dnia 13 III 1927 r. przez grupę studentów Uniwersytetu Poznańskiego. Od dnia 27 IV 1931 r. należała do Związku Polskich Korporacji Akademickich (data starszeństwa związkowego: 27 IV 1931 r.). Kandydowała pod opieką K! Helionia. Prawdopodobnie została skreślona ze Związku (?).

Senat Uniwersytetu zatwierdził Statut korporacji uchwałą z dnia 20 III 1935 r. i wyznaczył kuratora w osobie prof. Zygmunta Lisowskiego. Uchwałą Senatu z dnia 2 III 1937 r. Viritia została rozwiązana.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje 25 nazwisk.

Lista członków

  1. Konstanty Bielecki, sekretarz sem. let. 1935/36 (od marca)
  2. Władysław Blaszke,
  3. Józef Bystrzycki,
  4. Roman Ferenc, skarbnik sem. let. 1935/36 (od marca)
  5. Mieczysław Frątczak, wiceprezes sem. let. 1935/36 (od marca)
  6. Józef Godlewski,
  7. Henryk Kuminek,
  8. Janusz Hykiel,
  9. Stanisław Kapkowski, sekretarz sem. let. 1930/31
  10. Franciszek Kerber, prezes sem. let. 1930/31
  11. Antoni Kulerski,
  12. Stefan Lewandowski,
  13. Roman Majewski, olderman sem. let. 1930/31
  14. Maciej Mission, prezes sem. let. 1935/36 (od marca)
  15. Bronisław Myśliński, główny założyciel Viritii, prawnik
  16. Jan Ogrodowicz,
  17. Tadeusz Orzinski,
  18. Michał Osiński, wiceprezes sem. let. 1935/36
  19. Władysław Pater,
  20. Tadeusz Pawlikowski, (25 października 1904 w Mikołajewie k. Łęczycy - 19 kwietnia 1985 w Łodzi) s. Antoniego i Marii z Jakubowiczów, absolwent Gimnazjum im. M. Kopernika 1925, student biologii 1925-26 oraz student i absolwent (jako dr med.) med. 1925-31 UP, główny założyciel Viritii, habilitacja UP 1938, w wojnie obronnej 1939 lekarz II Batalionu 57 Pułku Piechoty w Armii Poznań, w niewoli niemieckiej 1939, w okresie okupacji lekarz pediatra i endokrynolog w Łodzi, od 1948 prof. nadzw., organizator oraz kierownik Katedry i Zakładu Histologii i Embriologii Akademii Lekarskiej w Bytomiu, dziekan Wydziału Lekarskiego 1948-51 i prorektor ds. nauki 1953-57, prof. zw. 1956, w 1957 przeniesiony służbowo do AM w Łodzi i mianowany kierownikiem Katedry i Zakładu Endokrynologii, dziekan 1965-68 i rektor 1968-72, autor 180 publikacji naukowych w językach angielskim, francuskim, niemieckim i polskim, działacz zawodowy i społeczny, m.in. członek Międzynarodowego Towarzystwa Endokrynologicznego, członek honorowy Towarzystwa Naukowego Lekarzy Czechosłowackich im. J. E. Purkyne, członek założyciel Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego, prezes Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum im. M. Kopernika, odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim OOP, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem “Za udział w wojnie obronnej 1939″, doktor honoris causa Śląskiej AM 1973 i AM w Łodzi 1975, pochowany na cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi
  21. Marian Perz,
  22. Stanisław Feliks Ratajski, wiceprezes sem. let. 1930/31
  23. Jerzy Wiśniewski, prezes sem. let. 1935/36
  24. Jan Wyganowski, (ok. 1906 - 1990) główny założyciel Viritii, olderman, prawnik
  25. Stanisław Zatorski,

VII. Korporacja Studentów Wydziału Rolniczo-Leśnego Uniwersytetu Poznańskiego “Agraria”

Data powstania: 22 XI 1927 r.
Barwy: ?
Dewiza: ?

Rys historyczny

Agraria została założona dnia 22 XI 1927 r. w środowisku organizacji Polska Akademicka Młodzież Ludowa. Skupiała głównie młodzież pochodzenia chłopskiego studiującą na Wydziale Rolno-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego. Szczególnym celem korporacji była praca na rzecz polskiej wsi.

Agraria należała do korporacji chrześcijańskich i od 1931 r. była członkiem Zjednoczenia Polskich Akademickich Korporacji Chrześcijańskich. Kandydowała pod opieką K! Pomerania. Prawa członka rzeczywistego Zjednoczenia uzyskała w 1932 r.

Senat Uniwersytetu zatwierdził statut nowej korporacji w dniu 15 II 1928 r. Kuratorem związku został prof. Jan Sajdak.

Korporacja prowadziła działalność kulturowo-oświatową na terenach wiejskich organizując wyjazdy z referatami, kursy oraz uroczystości wiejskie (m.in. dożynki). Współpracowała z Polską Akademicką Młodzież Ludowa, Wielkopolskim Związkiem Młodzieży Wiejskiej oraz korporacjami chrześcijańskimi. W 1928 r. zawarła umowę o bliskiej współpracy z Pomeranią. Współdziałała także z Astrią.

Dnia 30 XI 1933 r. konwent Agrarii uchwalił likwidację korporacji z powodu małej liczby członków i braku perspektyw rozwojowych. Przyjęto, że majątek zostanie przekazany na rzecz Wielkopolskiego Związku Młodzieży Wiejskiej.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje dziewięć nazwisk. W 1933 r. liczyła 52 członków, w tym dziewięciu członków honorowych.

Lista członków

  1. Antoni Kaźmierski, (2 stycznia 1910 - 22 sierpnia 1942) absolwent staroklasycznego Gimnazjum w Śremie 1928, student prawa UP, aresztowany w 1941 i osadzony w Forcie VII, zgilotynowany przez Niemców przy ul. Młyńskiej w Poznaniu
  2. Henryk Laskowski,
  3. Bolesław Pałys,
  4. Aleksander Potryła,
  5. Stanisław Siejak, ( - 1944 w Mauthausen)
  6. Franciszek Szeląg, prezes 1929
  7. Bronisław (Benedykt ?) Tomaszewski, prezes sem. zim. i sem. let. 1930/31
  8. Zbigniew Wiśniewski (Wiśniowski), prezes sem. zim. 1931/32
  9. Jan Wójkiewicz, (9 września 1906 w Konarskim pow. Śrem - 7 (?) stycznia 1942 w Poznaniu) z rodziny chłopskiej, s. Jana i Marii z d. Siejak, absolwent staroklasycznego Gimnazjum w Śremie 1928, ppor. rez., student med. i prawa UP, c. 1930 (?) Agraria, sekretarz, wiceprezes i prezes 1933, działacz akademicki i ludowy, m.in. członek Polskiej Akademickiej Młodzieży Ludowej, prezes Wojewódzkiego Zarządu Wielkopolskiego Związku Młodzieży Wiejskiej “Wici”, wiceprezes Wojewódzkiego Zarządu Stronnictwa Ludowego, w wojnie obronnej 1939 w Ośrodku Zapasowym 14 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej, uczestnik m.in. Bitwy nad Bzurą oraz walk pod Kockiem, w niewoli niemieckiej, zbiegł, w czasie okupacji m.in. prezes Konspiracyjnego Kierownictwa Ruchu Ludowego na terenie Wielkopolski 1940 oraz zastępca i p.o. Delegata Rządu Polskiego na zachodnie “ziemie wcielone” do Rzeszy 1941, aresztowany przez Gestapo i osadzony w Forcie VII w Poznaniu, zamordowany, pośmiertnie odznaczony Krzyżem Virtuti Militari oraz awansowany na stopień pułkownika, po wojnie w latach 1946-50 działał Uniwersytet Ludowy im. Jana Wójkiewicza w Łęknie, Jan Wójkiewicz jest także patronem Technikum Rolniczego w Łęknie oraz Szkoły Podstawowej w Radzewie

VIII. Korporacja Ukraińskich Studentów Czarnomore przy Uniwersytecie Poznańskim

Data powstania: 27 I 1928 r.
Barwy: czarna – niebieska – biała
Dewiza: „Honor, Koleżeńskość”

Rys historyczny

Czarnomore została założona przez ukraińskich studentów Uniwersytetu Poznańskiego. Uchwałą uniwersyteckiego Senatu z dnia 20 III 1935 r. korporacja została afiliowana przy uczelni, a kuratorem z ramienia uczelni został prof. Stanisław Kalandyk. Działała do 1939 r.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje 11 nazwisk.

Lista członków

  1. Stefan Gamuła, wiceprezes sem. let. 1938/39
  2. Bohdan Kopytko, sekretarz sem. let. 1935/36
  3. Teodozy Krupa, sekretarz sem. let. 1938/39
  4. Jarosław Kryształowicz, wiceprezes sem. let. 1937/38 (?)
  5. Włodzimierz Laszkiewicz, wiceprezes sem. let. 1936/37
  6. Mirosław Lubowycz, wiceprezes sem. let. 1935/36
  7. Teodozy Samotulka, sekretarz sem. let. 1937/38 (?) oraz sem. zim. 1938/39, prezes sem. let. 1938/39
  8. Stefan Symko, prezes sem. let. 1937/38 (?)
  9. Roman Świtłyk, prezes sem. let. 1935/36, sekretarz sem. let. 1936/37
  10. Aleksy Terchus, prezes sem. let. 1936/37, wiceprezes sem. zim. 1938/39
  11. Stefan Zeszczuk, prezes sem. zim. 1938/39

IX. Korporacja Studentów Uniwersytetu Poznańskiego “Auroria”

Data powstania: 1928 r.
Barwy: ?
Dewiza: ?

Rys historyczny

Auroria została założona w 1928 r. Brak wiadomości o ideowości oraz celach korporacji. Statut korporacji został zatwierdzony przez Senat Uniwersytetu, który wyznaczył także kuratora w osobie prof. Bohdana Winiarskiego. Korporacja prawdopodobnie zaprzestała działalności po 1933 r.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje pięć nazwisk.

Lista członków

  1. Stefan Hełchacz, prezes sem. zim. 1929/30
  2. Władysław Klincewicz, prezes sem. zim. i sem. let. 1930/31, prezes sem. zim. 1933/34
  3. Stanisław Olszowski, sekretarz sem. let. 1930/31
  4. Henryk Sławeta, prezes sem. zim. 1931/32, sekretarz sem. let. 1930/31
  5. Zbigniew Zemło, prezes sem. let. 1929/30, wiceprezes sem. let. 1930/31

X. Akademicka Korporacja Panslavia przy Wyższej Szkole Handlowej w Poznaniu

Data powstania: 7 II 1930 r.
Barwy: ?
Dewiza: „Pro Patria et Slavia” („Dla Ojczyzny i Słowiańszczyzny”)

Rys historyczny

Panslavia została założona dnia 7 II 1930 r. przez grupę studentów Wyższej Szkoły Handlowej. Powstała z inicjatywy konserwatywnej organizacji sanacyjnej Myśl Mocarstwowa. Celem korporacji było propagowanie idei nowoczesnego panslawizmu.

Panslavia należała do korporacji sanacyjnych, a w 1932 r. została członkiem-założycielem sanacyjnego związku międzykorporacyjnego - Federacji Polskich Korporacji Akademickich.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje dziewięć nazwisk, w tym jednego członka honorowego.

Członkowie honorowi

  1. Roger hr. Raczyński, (8 grudnia 1889 w Warszawie - 10 listopada 1945 w Atenach) s. Edwarda i Róży z Potockich Krasińskiej, absolwent Gimnazjum im Jana III Sobieskiego w Krakowie, student rolnictwa w Lipsku i malarstwa w Monachium, ziemianin, polityk konserwatywny, dyplomata, od 1926 związany z obozem sanacyjnym, prezes BBWR w Poznaniu, prezes Związku Pracy Mocarstwowej, wojewoda poznański 1929-34, wiceminister rolnictwa 1934-36, ambasador RP w Rumunii 1938-40 oraz przy rządzie greckim 1942-45, Filister kooptowany (honorowy ?) Corony, Filister honorowy Panslavii oraz Palestrii

Członkowie rzeczywiści

  1. Wacław Borysewicz, sekretarz sem. zim. 1932/33
  2. Aleksander Car, olderman sem. zim. 1932/33
  3. Ciomborowski, olderman 1932
  4. Józef Korewiecki, wiceprezes sem. zim. 1932/33
  5. Mieczysław Łukasiewicz, prezes sem. zim. 1932/33
  6. Sobiesław Mieroszewski, wiceprezes 1932
  7. Stanisław Jaroszkiewicz, skarbnik sem. zim. 1932/33
  8. Troczyński, dr, wiceolderman 1932

XI. Selenia

Data powstania: 1930 r. (1929 r.?)
Barwy: ?
Dewiza: ?

Rys historyczny

Selania powstała z inicjatywy K! Panslavia (?) w 1930 r. (1929 r. ?). Podobnie jak K! Panslavia reprezentowała orientację polityczną konserwatywnej organizacji sanacyjnej Myśl Mocarstwowa.

Należała do korporacji sanacyjnych, a w 1932 r. została członkiem-założycielem sanacyjnego związku międzykorporacyjnego - Federacji Polskich Korporacji Akademickich.

Prawdopodobnie ok. 1935 r. korporacja zaprzestała działalności.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje osiem nazwisk.

Lista członków

  1. Jerzy Leszczyński, olderman sem. let. 1929/30
  2. Witold Nickelmann, sekretarz sem. let. 1929/30
  3. Kazimierz Niziński,
  4. Bogdan Nowicki, wiceprezes sem. let. 1929/30
  5. Antoni Rembowski, prezes sem. let. 1929/30
  6. Jerzy Schoeppingh, prezes sem. zim. 1931/32
  7. Stefaniak,
  8. Kazimierz Stobiecki, prezes sem. zim. 1929/30 i sem. zim. 1930/31

XII. Korporacja Studentów Uniwersytetu Poznańskiego Sigismundia

Data powstania: 2 V 1930 r.
Barwy: amarantowa – błękitna – srebrna
Dewiza: ?

Rys historyczny

Sigismundia powstała 2 V 1930 r. Celem Korporacji była praca na rzecz zbliżenia Polski i Węgier.

Należała do korporacji sanacyjnych, a w 1932 r. została członkiem-założycielem sanacyjnego związku międzykorporacyjnego - Federacji Polskich Korporacji Akademickich.

Statut korporacji został zatwierdzony przez Senat Uniwersytetu uchwałą z dnia 15 II 1934 r. Kuratorami byli: początkowo prof. Antoni Peretiatkowicz, a następnie prof. Karol Mayer.

W 1937 r. poświęcono sztandar Sigismundii.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje 16 nazwisk.

Lista członków

  1. Ksawery Berchert, wiceprezes sem. let. 1933/34, prezes sem. let. 1937/38
  2. Aleksander Dzianott, ( - po 1945) skarbnik sem. zim. i sem. let. 1935/36, wiceprezes sem. let. 1937/38, prezes sem. let. 1938/39, po wojnie na emigracji
  3. Jan Figas, sekretarz sem. let. 1935/36, wiceprezes sem. let. 1936/37
  4. Feliks Górski, ( - po 1945) sekretarz sem. let. 1936/37, w czasie wojny w Generalnej Guberni
  5. J. Jezierski, olderman w Sigismundii, kurator Iustitii
  6. Mieczysław Kosiński, prezes sem. let. 1935/36, po wojnie wyemigrował do Belgii
  7. Roman Krysiński, (1905-1973) brat Zygmunta (Sigismundia) prezes sem. let. 1933/34, prawnik, adwokat
  8. Zygmunt Krysiński, (1910-1981) brat Romana (Sigismundia), olderman sem. let. 1933/34, prezes sem. zim. 1935/36
  9. Paweł Laudowicz, (1912?-1997) sekretarz sem. zim. 1935/36, wiceprezes sem. let. 1938/39
  10. Krzysztof Loga, sekretarz sem. let. 1937/38
  11. Maksymilian Matuszewski, skarbnik sem. let. 1936/37, skarbnik sem. let. 1937/38 oraz sem. let. 1938/39
  12. Jerzy Metelski, wiceprezes sem. zim. 1935/36, prezes sem. let. 1936/37
  13. Stanisław Rudy, skarbnik sem. let. 1933/34
  14. Włodzimierz Stankiewicz, pierwszy prezes Federacji Polskich Korporacji Akademickich 1932-33
  15. Kazimierz Wandel, sekretarz sem. let. 1933/34
  16. Jerzy Wrembel, olderman sem. let. 1937/38, sekretarz sem. let. 1938/39

XIII. Korporacja Akademicka “Gdynia”

Data powstania: marzec 1931 r.
Barwy: niebieska – srebrna – błękitna
Dewiza: „Frontem do morza”

Rys historyczny

Gdynia została założona w marcu 1931 r. przez grupę studentów Wyższej Szkoły Handlowej. Należała do grupy tzw. korporacji morskich.

Dnia 26 IV 1932 r. korporacja została przyjęta do Związku Polskich Korporacji Akademickich (data starszeństwa związkowego: 26 IV 1932 r.). Kandydowała pod opieką K! Masovia. Nie uzyskała praw członka rzeczywistego i w 1932 r. została wykluczona ze Związku. Od 1932 r. należała do ogólnopolskiej sanacyjnej Federacji Polskich Korporacji Akademickich (?).

Była ściśle związana z Legionem Młodych, organizacją lewicujących piłsudczyków. Warunkiem członkostwa w korporacji była przynależność do Legionu Młodych, a prezesem Gdynii mógł być tylko komendant Legionu Młodych w Poznaniu. Korporacja była zobowiązana przyjmować corocznie 15 osób wskazanych przez komendanta Legionu. W 1936 r. Ojcem Korporacji został gen. Edmund Knoll-Kownacki.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje 20 nazwisk, w tym jednego członka honorowego.

Lista członków

Członkowie honorowi

  1. Edmund Knoll-Kownacki, (12 lipca 1891 w Pomiechówku - 2 września 1953) s. Kazimierza i Marii baronówny von Eynatten, absolwent szkoły średniej w Kałudze 1908, student Wydziału Przyrodniczego Uniwersytetu Moskiewskiego, a następnie student i absolwent rolnictwa 1913 Moskiewskiego Instytutu Rolnictwa, chor. rez. armii rosyjskiej, od 1914 żołnierz Legionów Polskich, internowany w 1917, od 1918 żołnierz zawodowy WP, od 1925 pełnił obowiązki dowódcy 13 Dywizji Piechoty w Równem, od 1927 gen. brygady, dowódca Okręgu Korpusu nr VII w Poznaniu 1935-39, prezes okręgowy Związku Legionistów, przewodniczący koła 1 Pułku Artylerii Legionów, prezes okręgowy Ligi Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej, prezes Aeroklubu Poznańskiego, Ojciec Korporacji Gdynia 1936, w wojnie obronnej 1939 dowódca Grupy Operacyjnej Koło w składzie Armii Poznań, prowadził główne uderzenie Armii Poznań w bitwie nad Bzurą, a następnie uczestniczył w obronie Warszawy, w niewoli niemieckiej w oflagach Hohnstein, Königstein, Johannisbrunn oraz VIIA w Murnau, po wojnie na emigracji w Wielkiej Brytanii, gospodarował na farmie w Walii, pochowany na Cmentarzu w Beaumaris (Anglesey) w północnej Walii, odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, sześciokrotnie Krzyżem Walecznych, Krzyżem Komandorskim Orderu Legii Honorowej

Członkowie rzeczywiści

  1. Zbigniew Augustyn, II wiceprezes 1935/36
  2. Adam Harasim, wiceprezes sem. zim. 1932/33
  3. Józef Kalenkiewicz, prezes sem. zim. 1932/33
  4. Stanisław Mączyński,
  5. Stefan Mączyński,
  6. Ogrodowski,
  7. Jerzy-Wojciech Pluciński, sekretarz sem. zim. 1932/33
  8. Bolesław Rogalski, skarbnik r.a. 1930/31, I wiceprezes 1935/36
  9. Henryk Rogalski,
  10. Jan Rotter, skarbnik sem. zim. 1932/33, skreślony 1932
  11. Skiba,
  12. Jan Strzałkowski, gospodarz sem. zim. 1932/33
  13. Kazimierz Szczepański, sekretarz 1935/36
  14. Tadeusz Urbankowski, prezes 1935/36
  15. Antoni Thor, sekretarz sem. zim. 1931/32
  16. Zdzisław Tyliński,
  17. Paweł Węglewski, olderman 1935/36
  18. Wiącek,
  19. Aleksander Zygmunt, olderman sem. zim. 1932/33

XIV. Konwent “Unitia” - Żeńska Korporacja Akademicka w Poznaniu

Data powstania: 7 V 1931 r.
Barwy: niebieska – złota – biała (symbolika barw: stałość – przyjaźń – cnota i godność kobieca)
Dewiza: „Unitate et labore ad potestatem et gloriam Patriae” („Jednością i pracą do siły i chwały Ojczyzny”)

Rys historyczny

Unitia została założona dnia 20 I 1931 r. przez osiem studentek Uniwersytetu. Powstała z inicjatywy kierownictwa Myśli Mocarstwowej oraz dzięki wsparciu organizacyjnemu K! Selenia. Korporacja nie rozwinęła działalności i po krótkim czasie zanikła.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członkiń obejmuje osiem nazwisk.

Lista członków

  1. Henryka Cabańska, założycielka Unitii 1931, pierwsza sekretarz sem. let. 1930/31
  2. Zofia Drzewiecka, założycielka Unitii 1931, pierwsza wiceprezeska sem. let. 1930/31
  3. Maria Drosselówna, założycielka Unitii 1931, pierwsza olderman sem. let. 1930/31
  4. Galicówna, założycielka Unitii 1931
  5. Wiktoria Musińska, założycielka Unitii 1931, pierwsza gospodarz sem. let. 1930/31
  6. Zofia Słuszkiewiczówna, założycielka Unitii 1931, pierwsza prezeska sem. let. 1930/31
  7. Strancówna, założycielka Unitii 1931
  8. Halina Ważanka, założycielka Unitii 1931, pierwsza skarbnik sem. let. 1930/31

XV. Historica

Data powstania: przed 1932 r.
Barwy: ?
Dewiza: ?

Historica powstała przed 1932 r.

Była korporacją sanacyjną, a w 1932 r. została członkiem-założycielem sanacyjnego związku międzykorporacyjnego - Federacji Polskich Korporacji Akademickich.

XVI. Korporacja Studentów Uniwersytetu Poznańskiego Piłsudia Posnaniensis

Data powstania: 1933 r. (?)
Barwy: ?
Dewiza: ?

Rys historyczny

Piłsudia powstała prawdopodobnie ok. 1933 r. Należała do korporacji sanacyjnych. Działała prawdopodobnie do wybuchu wojny.

Senat Uniwersytetu zatwierdził statut korporacji uchwałą z dnia 20 III 1935 r. Kuratorem z ramienia Uniwersytetu został prof. Zygmunt Pietruszczyński.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje sześć nazwisk, w tym jednego członka honorowego.

Lista członków

Członkowie honorowi

  1. Zygmunt Pietruszczyński, (1886-1965) agrotechnik, prof. UP i Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu, kierownik Katedry Ogólnej Uprawy Roli i Roślin, od 1935 kurator, od 21 marca 1936 Filister honorowy Piłsudii, pochowany na Cmentarzu Parafialnym św. Jana Vianneya w Poznaniu

Członkowie rzeczywiści

  1. Leonidas Gubarewski, prezes sem. let. 1934/35
  2. Bogdan Kaczmarek, sekretarz sem. let. 1934/35
  3. Kochaniewicz, prezes sem. let. 1933/34
  4. Skórnicki, sekretarz sem. let. 1933/34
  5. Kazimierz Wicherkiewicz, (1913 - ) członek Masovii, przeszedł do Piłsudii

XVII. Korporacja Imperia

Data powstania: 27 IV 1933 r.
Barwy: czerwona – biała – niebieska
Dewiza: „Omnia pro Imperio” („Wszystko dla Imperium”)

Rys historyczny

Imperia powstała dnia 27 IV 1933 r. Należała do korporacji sanacyjnych i prawdopodobnie była członkiem Federacji Polskich Korporacji Akademickich. Prawdopodobnie po kilku latach zaprzestała działalności.

XVIII. Korpus “Stefan Czarnecki” Studentów Wyższej Szkoły Budowy Maszyn i Elektrotechniki

Data powstania: 1932 r.
Barwy: złota – granatowa – purpurowa
Dewiza: ?

Korpus Stefan Czarnecki powstał w 1932 r. Obok korpusów “Zawisza Czarny” z UP i WSH był kolejną korporacją typu korpusowego w Poznaniu. Działał przy Wyższej Szkole Budowy Maszyn i Elektrotechniki w Poznaniu.

Korpus Stefan Czarnecki był członkiem nadzwyczajnym Związku Polskich Korpusów Studenckich. Działał do II wojny światowej.

Lista członków

  1. R. Stadtmüller, prezes sem. zim. 1938/39

XIX. Korporacja “Hetmania” Studentów Wyższej Szkoły Budowy Maszyn i Elektrotechniki w Poznaniu

Data powstania: 24 XI 1934 r.
Barwy: ?
Dewiza: „Salus Reipublicae suprema lex” („Dobro Rzeczypospolitej najwyższym prawem”)

Rys historyczny

Hetmania została założona dnia 24 listopada 1934 r. przez słuchaczy Wyższej Szkoły Budowy Maszyn i Elektrotechniki. Powstała z inicjatywy konserwatywnej organizacji sanacyjnej Myśl Mocarstwowa, której członkowie stanowili większość założycieli nowej korporacji.

Całkowita ustalona, fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje pięć nazwisk.

Lista członków

  1. Alfons Alchimowicz, sekretarz sem. zim. 1935/36
  2. Jan Jankowski, gospodarz sem. zim. 1935/36
  3. Tadeusz Jung, pierwszy wiceprezes sem. zim. 1934/35, prezes sem. zim. 1935/36
  4. Zbigniew Markowski, pierwszy sekretarz sem. zim. 1934/35, wiceprezes sem. zim. 1935/36
  5. Władysław Stankiewicz, pierwszy prezes sem. zim. 1934/35, olderman sem. zim. 1935/36

XX. Korpus Studentów Wyższej Szkoły Handlowej “Zawisza Czarny”

Data powstania: ?
Barwy: ?
Dewiza: ?

Korpus Studentów Wyższej Szkoły Handlowej “Zawisza Czarny” został złożony przez korpus-matkę Korpus Studentów Uniwersytetu Poznańskiego “Zawisza Czarny”. Zgodnie z nazwą był korporacją typu korpusowego i skupiał studentów Wyższej Szkoły Handlowej.

Prawdopodobnie Korpus należał do Związku Polskich Korpusów Studenckich. W 1935 r. w związku z małą ilością członków połączył się z korpusem macierzystym.

XXI. Korporacja “Slavia” przy Wyższej Szkole Handlowej

Wizytówka Slavii, lata 20-te (?).

Data powstania: ?
Barwy: niebieska – biała – złota
Dewiza: ?

Slavia znana jest wyłącznie z zachowanego w Archiwum Korporacyjnym biletu wizytowego z życzeniami od korporacji z okazji Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Być może po krótkim czasie działalności zmieniała nazwę i pod nią kontynuowała działalność przy Wyższej Szkole Handlowej. Cyrkiel oraz barwy korporacji mogłyby wskazywać na związek z K! Slensania. Istnieje także możliwość, że była to swoista korporacja-efemeryda.

Listy członków opracowano na podstawie:

1) materiałów archiwalnych z Archiwum UAM,
2) materiałów archiwalnych z Archiwum Korporacyjnego,
3) wydawnictw encyklopedycznych i biograficznych oraz rozmów z rodzinami członków korporacji.

Opracowanie: Bartłomiej P. Wróblewski
Opublikowano: 11 X 2010 r.
Ostatnia zmiana: 26 XI 2010 r.

Propozycja cytowania: Bartłomiej P. Wróblewski, Mniejsze i mniej znane korporacje akademickie z Poznania 1920-1939, (na:) www.archiwumkorporacyjne.pl, stan 26 XI 2010 r.

About the Archive  |  Fraternities Museum  |  Contact  |   Polish © Fraternities Archive     Legal note  |  Site map  | 
Search    »
created by { re.PUBLIK }