Concordia Vilnensis
Dekiel Zygmunta Andruszkiewicza. |
Nazwa:
Akademicka Korporacja “Concordia Vilnensis”
Siedziba:
Wilno
Data powstania:
1927 r.
Barwy:
fiolet biskupi – biała – złota (symbolika barw: Wiara, Honor, Ojczyzna)
Dewiza:
„Wierni Bogu i Ojczyźnie” |
Rys historyczny
Banda komersowa NN, cyrkiel Czesława Kazulenasa, oraz banda rycerska z cyrklem Stefana Grajdka.
Concordia Vilnensis została założona w 1927 r. przez grupę studentów, w większości słuchaczy Wydziału Teologii Uniwersytetu Stefana Batorego. Głównymi inicjatorami byli studenci teologii: Kazimierz Muchlado, Antoni Bohdanowicz oraz Kazimierz Bochenek. Kuratorem z ramienia Senatu Uniwersytetu i pierwszym członkiem honorowym został ks. prof. Ignacy Świrski, późniejszy biskup.
Od listopada 1928 r. (?) Concordia należała do Związku Polskich Korporacji Akademickich (data starszeństwa związkowego: listopad 1928 r.). Kandydowała pod opieką Konwentu Polonia. Prawa członka rzeczywistego Związku uzyskała w 1930 r. W latach 1933-37 pozostawała poza jego strukturami.
Telegram gratulacyjny Concordii Vilnensis dla krakowskiej Capitolii, 1931 r.
Początkowo większość członków było studentami teologii, od 1931 r. zaczęli przeważać słuchacze Wydziału Prawa i Nauk Społecznych, Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego oraz Wydziału Sztuk Pięknych. W 1932 r. połączyła się z Filomatią Vilnensis tworząc K! Concordia Filomatiae. Po kilku latach, dnia 13 XI 1935 r. nastąpiło zerwanie unii.
Siedziba Concordii mieściła się przy ul. Mickiewicza 22/17 w Wilnie (1935/36).
Całkowita ustalona, choć niekompletna imienna lista członków Concordii obejmuje 80 nazwisk, w tym siedmiu członków honorowych.
O działalności Concordii, a także o spotkaniach jej członków w czasie wojny i w okresie powojennym nie zachowały się prawie żadne informacje. Wiadomo jedynie, że po wojnie odbywały się w Warszawie spotkania niewielkiej grupy członków Korporacji.
Lista członków
Poniższa, niekompletna lista członków Concordii Vilnensis obejmuje kilkadziesiąt nazwisk. Będziemy wdzięczni za jej uzupełnianie i korektę, przesyłanie danych biograficznych i fotografii członków korporacji (vide Kontakt), jak także za pomoc w poszukiwaniach materialnych śladów oraz wszelkich informacji o samej korporacji (vide Poszukiwania).
Członkowie honorowi
Komers (?) Concordii Vilnensis, Wilno 1936 r. (siedzą filistrzy honorowi, trzeci od lewej prawd. ks. prof. Ignacy Świrski)
- Stefan Glaser (Glazer), (20 stycznia 1895 w Tarnowie - 30 kwietnia 1994 w Brukseli), studiował w Wiedniu i Lwowie, doktorat Lwów, habilitacja UJ w zakresie prawa i postępowania karnego, w latach 1920-24 Uniwersytecie Lubelskim, w latach 1923-24 dziekan Wydziału Prawa tego Uniwersytetu, od 1924 szef Katedry Prawa i Postępowania Karnego USB, Filister honorowy Concordii, w 1930 inicjator i jeden z sygnatariuszy tzw. protestu brzeskiego, w odwecie pozbawiony katedry i w wieku 39 lat przeniesiony na emeryturę, 1934-39 adwokat w Warszawie broniąc w procesach politycznych m.in. Stanisława Cywińskiego, Stanisława Mikołajczyka, Władysława Tempkę oraz reprezentując Stanisława Kota, w okresie międzywojennym opublikował kilkanaście książek i sto kilkadziesiąt artykułów i głos, po klęsce wrześniowej przedostał się do Francji, m.in. przedstawiciel rządu Władysława Sikorskiego w Komisji Narodów Zjednoczonych do Spraw Zbrodni Wojennych, inicjator, współtwórca, dziekan polskiego Wydziału Prawa na Uniwersytecie w Oksfordzie, współorganizator polskiego Wydziału Medycyny na Uniwersytecie w Edynburgu i polskiej Szkoły Architektury przy Uniwersytecie w Liverpoolu, po wojnie wykładowca na Uniwersytecie w Liège, Katolickim Uniwersytecie w Leuven i przez pewien czas na Uniwersytecie w Gandawie, znany na świecie specjalista w zakresie międzynarodowego prawa karnego, m.in. jeden z pomysłodawców Konwencji o niestosowaniu przedawnienia wobec zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości, która została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych dnia 26 listopada 1968, (Dz. U. z 1970 r. Nr 26, poz. 208), zwolennik współpracy międzynarodowej i integracji europejskiej, na Kongresie Europejskim w Hadze, na którym 8 maja 1948 na forum Komitetu Kulturalnego przedstawił referat, w którym postulował, by integracja w Europie dokonywała się nie tylko na płaszczyźnie politycznej i gospodarczej, ale również edukacyjnej proponując m.in. utworzenie w tym celu międzynarodowego uniwersytetu
- Jerzy Hoppen, (23 marca 1891 w Kownie - 4 października 1969 w Toruniu), uczeń Akademii Szkół Pięknych w Krakowie 1913 oraz Szkoły Szkół Pięknych w Petersburgu 1914-17, Wydziału Sztuk Pięknych USB w Wilnie (od 1921), Académie Colarossi w Paryżu 1924-25, dyplom artysty plastyka na WSP USB w Wilnie 1934, od 1931 adiunkt, jako docent kierował do 1939 zakładem grafiki na WSP USB w Wilnie, wykładowca w Litewskiej Akademii Sztuki w Wilnie 1940-42, pracownik Państwowego Muzeum Sztuki 1944-46, po wojnie profesor i kierownik zakładu grafiki na Wydziale Sztuk Plastycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu 1946-61, malarz, grafik, pedagog, historyk sztuki i konserwator, twórca graficznej “Szkoły wileńskiej”, członek WTAP, Warszawskiego Towarzystwa Graficznego, Wileńskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, kustosz Muzeum WTPN (od 1935), po wojnie w Stowarzyszeniu Historyków Sztuki i Związku Polskich Artystów Plastyków.
- Leon Iwaszkiewicz, inżynier
- Wacław Leśniewski, prawnik, fundator sztandaru Concordii
- Ludomir Ślendziński (Śleńdziński), (1889 w Wilnie -1980 w Krakowie) s. Wincentego, w latach 1909-16 student w petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Dymitra Kardowskiego, w 1920 wrócił do Wilna, gdzie zainicjował utworzenie Wileńskiego Towarzystwa Artystów Plastyków, prezes stowarzyszenia 1920-39, od 1925 szef katedry malarstwa monumentalnego na Wydziale Sztuk Pięknych USB w Wilnie, Filister honorowy Concordii i Piłsudii, w czasie okupacji hitlerowskiej prześladowany przez gestapo i uwięziony w obozie ciężkich robót w Prawianiszkach na Litwie, po wojnie w Krakowie, szef katedry rysunku i rzeźby na Wydziale Architektury PK, prorektor i rektor Politechniki 1948-56, alarz i rzeźbiarz, pedagog; czołowy reprezentant nowego klasycyzmu, wystawy jego prac odbyły się w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych (1927, 1950, 1957), warszawskim IPS (1933) i Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych (1960), wielokrotnie na międzynarodowych wystawach organizowanych przez Towarzystwo Szerzenia Sztuki Polskiej wśród Obcych, a także w ekspozycjach urządzanych w Stanach Zjednoczonych przez Carnegie Institute w Pittsburgu, na Biennale w Wenecji (1926, 1932, 1936) oraz na Światowej Wystawie w Brukseli (1935), laureat PAU 1928 za “Portret żony z obrączką” (1925), złoty medal na Światowej Wystawie “Sztuka i Technika” w Paryżu 1937 za polichromowaną płaskorzeźbę przedstawiającą portret matki artysty. I nagroda w konkursie na dekorację sali obrad Sejmu 1927, I nagroda za projekt plafonu w Sali Balowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych 1937, w 1973 w warszawskim Muzeum Narodowym retrospektywna wystawa twórczości artysty
- Ignacy Świrski, (20 września 1885 w Ellern (Alernia) na Łotwie - 25 marca 1968 w Siedlcach) ksiądz katolicki, prof. Akademii Duchownej w Sankt Petersburgu oraz USB w Wilnie, teolog moralny, pierwszy kurator i pierwszy Filister honorowy Concordii, kapelan w czasie wojny polsko-bolszewickiej, podczas II wojny światowej ukrywał się na terenie Wileńszczyzny, prowadząc równocześnie akcję pomocy prześladowanym Żydom, od maja 1945 rektor seminarium duchownego w Białymstoku, od 1946 biskup siedlecki, inspirował odbudowę kościołów parafialnych zniszczonych w czasie II wojny światowej, zarządził misje na całym Podlasiu, propagował zwalczanie pijaństwa, prowadził akcje charytatywne, zmarł w opinii świętości po ciężkiej chorobie w Siedlcach
- Aleksander Wójcicki, właściwie Aleksander Wojcicki (5 marca 1878 w Mistowie - 2 sierpnia 1954 w Warszawie) ksiądz katolicki, studiował prawo w Paryżu, Londynie oraz Lowanium, pierwszy polski ksiądz ze stopniem doktora nauk politycznych i społecznych, prof. Uniwersytetu Lubelskiego 1919-37, w 1922 poseł na Sejm, prof. i rektor USB w Wilnie 1937-39, kurator i Filister honorowy Concordii, w 1939 więzień Pawiaka, po wojnie wykładowca w Seminarium Metropolitalnym 1948-54
Członkowie rzeczywiści
Concordia Vilnensis, Wilno.
- Antoni Andruszkiewicz, prawnik
- Zygmunt Andruszkiewicz, ( - 1943), sekretarz 1933, działacz Młodzieży Wszechpolskiej, publicysta w “Tygodniku Akademickim”, mgr, torturowany przez Saugumo i Gestapo popełnił samobójstwo nie chcąc wyjawić tajemnic konspiracji, jako “Andrzej” bohater książki Sergiusza Piaseckiego “Dla honoru organizacji”
- Jan Antosiewicz, student chemii, członek Zarządu Bratniej Pomocy USB 1935/36, jako fuks wystąpił z korporacji z powodu wyjazdu do Warszawy
Józef Antoszek, ok. 1932 r.
- Józef Antoszek,
Konstanty Birn, ok. 1932 r.
- Konstanty Birn (Bira), ( - po 1945) student teologii, założyciel Concordii, prezes 1929/30, przeszedł do Batorii, wywieziony na Syberię
- Stanisław Bobuis, (zm. 1939-45 ?) rozstrzelany przez Niemców (?)
Zygmunt Bochenek, ok. 1932 r.
- Zygmunt Bochenek, student teologii, założyciel Concordii, pierwszy sekretarz (kanclerz) 1927, prezes 1933
Antoni Bohdanowicz.
- Antoni Bohdanowicz, (1906 - 21 październik 1985) student teologii, założyciel Concordii, pierwszy wiceprezes (marszałek), absolwent prawa USB
- Franciszek Brzozowski, zginął pod Walścieniem
- Romuald Bukowski, (16 września 1914 - 1940 w Katyniu) s. Stanisława, ziemianin, absolwent III Gimnazjum oo. Jezuitów w Wilnie 1933, plut. pchor., uczestnik wojny obronnej 1939, w niewoli sowieckiej w Kozielsku, zamordowany przez NKWD (figuruje w spisach Concordii Vilnensis i Conradii)
- Antoni Burzyński, (17 czerwca 1911 w Wilnie - sierpień (?) 1943) s. Michała i Zofii z Sobolewskich, absolwent Gimnazjum im. Króla Zygmunta Augusta, student Wydziału Prawa i Nauk Społecznych, a następnie Wyższej Szkoły Nauk Politycznych, c. 1935, olderman 1937, ostatni wiceprezes (wicemarszałek) 1939, żołnierz Wojny Obronnej 1939, internowany w obozie w Kułatowie po przekroczeniu granicy z Litwą, uciekł z obozu w końcu 1939, żołnierz ZWZ AK, dowódca pierwszego oddziału partyzanckiego na wileńszczyźnie ps. “Kmicic”, wzięty do niewoli w walkach z partyzantką radziecką, według jednej z wersji zginął torturowany i zamęczony przez odział płk. Fiodora Markowa (podpalany i obdzierany pasami ze skóry), według innej wersji rozstrzelany przez ten oddział
- Dymitr Chyżewski, założyciel Concordii
- Zenon Czerwiński, (1911-1987) (?)
- Stanisław Korybut-Daszkiewicz,
Janusz Teodor Dybowski, ok. 1932 r.
- Janusz Teodor Dybowski, (1 kwietnia 1909 w Zduńskiej Woli - 28 czerwca 1977 w Warszawie) s. Teodora i Zofii, wiceprezes 1930, prezes 1931/32, wiceprezes Koła Łodzian 1930/31, członek Zarządu Bratniej Pomocy USB 1932/33, red. naczelny “Akademicka Wileńskiego”, działacz Młodzieży Wszechpolskiej, inspektor Okręgu Wileńskiego Młodzieży Wszechpolskiej 1935, od 1934 studia ekonomii i filozofii w Poznaniu, 1937-39 bibliotekarz i zastępca dyrektora do spraw administracyjnych w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu, po wybuchu II wojny światowej przedostał się przez Słowację na Węgry, skąd w styczniu 1940 roku wyjechał do Francji, wstąpił do WP, walczył podczas kampanii francuskiej w I Dywizji Grenadierów, dostał się do niemieckiej niewoli, uciekł i przedostał się do Szwajcarii, jesienią 1940 podjął studia filozoficzne na uniwersytecie we Fryburgu, równocześnie pełnił funkcję bibliotekarza w obozie dla internowanych żołnierzy polskich, w 1943 doktoryzował się na podstawie pracy: “Cyprian Kamil Norwid, Kulturphilosoph der polnishen Romantic”, wiosną 1945 roku wyjechał do Belgii, gdzie pracował jako asystent na wydziale filozoficznym uniwersytetu w Brukseli, w latach 1947-48 kierownik Teatru Polskiego w Poznaniu, a następnie w Olsztynie, od 1951 w Warszawie jako lektor w przedsiębiorstwie Artos, w lipcu 1952 aresztowany i skazany na dwa lata więzienia pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Stanów Zjednoczonych i przynależności do tajnej organizacji, po wyjściu na wolność, nie mając prawa do pracy w Warszawie, kierownik literacki Teatru Ziemi Rzeszowskiej, a następnie na tej samej funkcji w Olsztynie i Koszalinie, od 1960 w Warszawy i zajął się wyłącznie pracą literacką, w 1967 Nagroda Regionalna im. M. Lengowskiego ufundowana przez stowarzyszenie “Pax”, a w 1969 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, w 1970 Dyplom Honorowego Obywatela m. Kalisza
- Dz (?) iślewski, (?)
- Aleksander Giro-Syryjski, (1913-1980), lekarz medycyny
- Stefan Grajdek, (1909-1990), prawnik
- Józef Hofman, wiceprezes 1933, prezes Młodzieży Wszechpolskiej, 1935, red. “Tygodnika Akademickiego” w wileńskim “Słowie”
- Albin Holak, (1910 - 9 kwietnia 2006), student WSH w Poznaniu, prawnik,
Henryk Holak, ok. 1932 r.
- Henryk Holak, olderman 1929/30, prezes 1930 i 1932/33, członek Zarządu Bratniej Pomocy USB 1929/30 i 1930/31, prawnik, prokurator wojskowy, adwokat
- Ludomir Hryniewicki, (31 grudnia 1909 w Bobrujsku - 1940 w Katyniu) s. Wacława, brat Wacława (Polesia), artysta malarz, ppor. rez., w wojnie obronnej 1939 w 23 Pułku Ułanów, w niewoli sowieckiej, zamordowany przez NKWD
- Leon Sudnik Hryniewicz, dowódca patrolu I 2. Pułku Ułanów Karpackich, który zawiesił na ruinach klasztoru oo. Benedyktynów na Monte Cassino proporzec ułański
- Z. Hryniewiecki, (?)
- Leon Iwaszkiewicz, inż., prof.
- Kazimierz Kadenacy, (?)
Alfons Kamiński, ok. 1950 r.
- Alfons Kamiński, (1912-1992), sekretarz 1938, po wojnie profesor gimnazjalny w Suchowoli, filolog klasyczny, dyrektor gimnazjum
Czesław Kazulenas, ok. 1937/38 (?).
- Czesław Kazulenas, (1 lutego 1915 w Durentach (?) -1978) s. Józefa i Weroniki, wiceprezes 1937, prezes 1938, lekarz med.
- Józef Kędzierski, (1910 - 1967 w Warszawie) w Concordia Filomatiae, przeszedł do Filomatii Vilnensis, c. 1933/34, wiceprezes 1934 oraz 1935, sekretarz Zarządu Bratniej Pomocy USB 1933/34 oraz 1934/35
- Antoni Kisiel,
- Koczorowski (?)
Stanisław Kowalewski, lata 30-te.
- Stanisław Kowalewski, (1912-1987) po wojnie prof. gimnazjalny w Suchowoli, matematyk
- Józef Kowalski, matematyk
- Bronisław Kozłowski, (1908 - 1940 w Katyniu) s. Ottona, sekretarz 1937, działacz Młodzieży Wszechpolskiej, ppor. rez., w niewoli sowieckiej, zamordowany przez NKWD
Jan Krupowicz, ok. 1932 r.
- Jan Krupowicz, (1905-2006) założyciel Concordii, wiceprezes 1929/20, olderman 1930, wiceprezes 1932/33, członek Sądu Koleżeńskiego Bratniej Pomocy USB 1934/35, działacz Młodzieży Wszechpolskiej, red. “Tygodnika Akademickiego” w wileńskim “Słowie”, chemik, prof. Akademii Rolniczej w Lublinie
Zygmunt Kuczyński, 1992 r.
- Zygmunt Kuczyński, (26 grudnia 1911 - 26 grudnia 1995 w Warszawie) fuks w Concordia-Filomatiae, po rozłamie przeszedł do Filomatii Vilnensis, c. 1935, barwiarz 1937, działacz ONR, dr medycyny, twórca Muzeum Korporacyjnego w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Prawosławnym na Woli w kwaterze katolickiej
- Aleksander Kulewicz, członek Zarządu Koła PWS 1936/37, działacz Młodzieży Wszechpolskiej, wystąpił z korporacji, lekarz
- Adam Kurzawa, sekretarz 1932/33, I-szy Sekretarz KW PZPR w Łodzi
Jan Krupowicz, ok. 1932 r.
- Stanisław Łobacz, (1906-1987) student Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego, olderman 1933, członek Zarządu Bratniej Pomocy USB 1933/34, 1934/35 i 1935/36, oficer wywiadu AK Okręg Wilno
- Longin Łokuciewski, (1913 - 20 września 1995 w Olsztynie) absolwent III Gimnazjum oo. Jezuitów w Wilnie 1933, c. 1934, olderman 1938 i 1939, działacz Młodzieży Wszechpolskiej, absolwent USB, prawnik
Józef Łotowski, 1938 r.
- Józef Łotowski, fuksmajor 1938
- Gustaw Markun, (1913-1998), dziennikarz
- Walenty Masewicz, prawnik
Edmund Medeksza, 1933 r.
- Edmund Medeksza, ( - 1939-45) student Wydziału Sztuk Pięknych, oficer wywiadu AK Okręg Wilno, zginął w akcji bojowej w czasie wojny
Czesław Michniewicz, ok. 1932 r.
- Czesław Michniewicz, założyciel Concordii
Julian Mrówczyński, 1938 r.
- Julian Mrówczyński, brat bliźniak Stefana (Concordia)
Stefan Mrówczyński, 1938 r..
- Stefan Mrówczyński, brat bliźniak Juliana (Concordia)
Kazimierz Muchlado, ok. 1932 r.
- Kazimierz Muchlado, (1912-1947) student teologii, założyciel, pierwszy prezes (marszałek), autor hymnu Concordii Vilnensis
- Bolesław Nowik, prawnik, oficer wywiadu AK Okręg Wilno
- Bolesław Olszewski, członek Sądu Koleżeńskiego Bratniej Pomocy USB 1935/36, członek Komisji Rewizyjnej Bratniej Pomocy USB 1937/38, ksiądz
- Wacław Orzechowski, wyjechał przed wojną do Stanów Zjednoczonych
- Edward Pankiewicz, wiceprezes 1938, pisarz historyczny
- Andrzej Pawlica, prawnik
- Bolesław Piasecki - Gozdawa, (1912-1980) student Wydziału Sztuk Pięknych, prezes 1937, członek Zarządu Bratniej Pomocy USB 1937/38, działacz SA SN, artysta malarz ps. Gozdawa
- Konstanty Pukianiec, (1914-1995), lekarz, ordynator Szpitala Powiatowego w Przasnyszu
- Witold Pyłkowski, założyciel Concordii
- Antoni Rukowicz, (1901-1982), założyciel Concordii, olderman 1931/32 i 1932/33
Roman Rynczewski, prawd. lata 30-te.
- Roman Rynczewski, (5 października 1905 w Mironówce k. Białej Cerkwi na Ukrainie - 3 grudnia 1960 w Zielonej Górze), s. Józefa i Cyprianny z d. Brenk, absolwent Państwowej Średniej Szkoły Graficznej w Bydgoszczy, absolwent Wydziału Sztuk Pięknych USB, po studiach pracował w szkolnictwie jako nauczyciel w Wilnie i Zielonej Górze
- Bronisław Sarosiek, ksiądz katolicki
- Wacław Sielicki
- L. Sokołowski
- Władysław Sokołowski, ( - zm. w Irkucku), prezes Młodzieży Wszechpolskiej 1936
Józef Sztal.
- Józef Sztal, (1909?-1940 w Radomiu), sekretarz 1931, rolnik, zginął rozstrzelany przez Niemców
- Józef Szucman, ( - 1939), zginął
Feliks Wawrzyniak, 1938 r..
- Feliks Wawrzyniak, ( -1993)
- Bohdan Wądołowski
Tadeusz Wesołowski, ok. 1932 r.
- Tadeusz Wesołowski, sekretarz 1929/30 i 1930, członek Zarządu Bratniej Pomocy USB 1932/33, prawnik, adwokat
Wójcik, ok. 1932 r.
- Wójcik, założyciel Concordii
- Wiktor Zapaśnik, dowódca kompanii w batalionie “Bohdanka”, zginął w ok. Niemna rozstrzelany przez partyzantkę radziecką (?)
- Żak
- Henryk Żebrowski
Henryk Żukowski, ok. 1932 r.
- Henryk Żukowski, wiceprezes 1931/32, prezes 1933
Jerzy Żukowski, ok. 1932 r.
- Jerzy Żukowski, student prawa, założyciel Concordii, pierwszy olderman 1927, członek Zarządu Bratniej Pomocy USB 1928/29
Listę członków opracowano na podstawie:
Concordusi na plaży nad Wilenką, Wilno maj 1932 r.
1) Zygmunt Kuczyński, Lista członków Polskiej Korporacji Akademickiej Concordia Vilnensis (Wilno), (w:) Polskie Korporacje Akademickie 1997, nr 15, s. 31 i n.,
2) materiałów archiwalnych z Archiwum Korporacyjnego,
3) wydawnictw encyklopedycznych i biograficznych oraz rozmów z rodzinami członków Korporacji Concordia Vilnensis.
Opracowanie: Bartłomiej P. Wróblewski
Opublikowano: 16 VII 2010 r.
Propozycja cytowania: Bartłomiej P. Wróblewski, Korporacja Concordia Vilnensis (Wilno), (na:) www.archiwumkorporacyjne.pl, stan 16 VII 2010 r.