Cassubia
Dekiel NN |
Nazwa:
Polska Akademicka Korporacja Cassubia
Siedziba:
Warszawa
Data powstania:
1927 r.
Barwy:
złota – niebieska – czarna
Dewiza:
„Fortiter et constanter” („Śmiało i konsekwentnie”) |
Rys historyczny
Sztandar Cassubii.
Cassubia została założona w 1927 r. w Warszawie. Postrzegała się jako korporacja chrześcijańska i należała do Zjednoczenia Polskich Akademickich Korporacji Chrześcijańskich.
Cassubia jest zaliczana do tzw. korporacji pomorskich. Jej głównym celem było “zespolenie Pomorza z całą Polską a Polskości z Pomorzem”. Miał być on osiągnięty poprzez “zaznajomienie szerokich warstw obywateli z kulturą pomorską, szerzenie zrozumienia polskości Kaszub i znaczenia Polskiego Morza”. Ideowym opiekunem korporacji był działacz kaszubski dr Aleksander Majkowski. Początkowo do korporacji należeli Pomorzanie i Kaszubi, z czasem zaczęli dominować ci ostatni. W pracy na rzecz spraw pomorskich Cassubia współpracowała blisko z poznańską K! Pomerania.
Korporacja Cassubia była najaktywniejszą korporacją pomorską w Warszawie. Działalność korporacji koncentrowała się w Stolicy oraz na Kaszubach, głównie w Kartuzach. W drugiej połowie lat 30-tych odbywały się coroczne zjazdy korporacji. Dnia 3 lipca 1938 r. nastąpiło w Kartuzach poświęcenie sztandaru Cassubii.
Komers Cassubii, 1936 r. (?).
Całkowita ustalona, choć fragmentaryczna imienna lista członków obejmuje 35 nazwisk członków korporacji.
O działalności Cassubii czy o spotkaniach jej członków w czasie wojny i w okresie powojennym brak informacji. Wiadomo, że wielu członków należało do organizatorów i działaczy Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. W 1993 r. ostatni prezes Cassubii Antoni Skwiercz przekazał na ręce prezesa, działającego przy Zrzeszeniu, Klubu Studenckiego Pomerania Eugeniusza Pryczkowskiego przechowany w ukryciu od wybuchu wojny sztandar korporacji. Przy Oddziale Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Baninie działa od 2003 r. Klub Młodzieży Kaszubskiej “Cassubia”, który nawiązuje do tradycji korporacji.
Lista członków
Poniższa, niekompletna lista członków Cassubii obejmuje kilkadziesiąt nazwisk. Będziemy wdzięczni za jej uzupełnianie i korektę, przesyłanie danych biograficznych i fotografii członków korporacji (vide Kontakt), jak także za pomoc w poszukiwaniach materialnych śladów oraz wszelkich informacji o samej korporacji (vide Poszukiwania).
Lista członków
Aleksander Arendt, Gdańsk 1996 r.
- Aleksander Arendt, (6 grudnia 1912 w Będargowie na Kaszubach - 1 stycznia 2002) absolwent Gimnazjum w Wejherowie 1934, oficer rezerwy WP, student prawa UW 1935-39, c. 1935, prezes Koła Akademików Kaszubów w Kartuzach, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Pomorza w Warszawie 1935-1938 ?, żołnierz kampanii wrześniowej 1939, w konspiracji od 1943, od maja 1943 komendant naczelny TOW “Gryf Pomorski”, aresztowany w 1944 w Gdyni ps. “Konar”, “Dębina”, więzień obozu w Stutthofie, po wojnie pracownik administracji rządowej, m.in. komendant powiatowy Milicji Obywatelskiej w Kartuzach 1945, wicestarosta powiatu gdańskiego 1946, starosta kościerski 1947-48, w latach 1953-56 TW UB, działacz kaszubski, współorganizator 1956 i pierwszy prezes 1956-59 Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim OOP, Krzyżem Partyzanckim, medalami kaszubskimi
- Jan Bielawa, założyciel Cassubii 1927
- Daniel Boguszewski
- Jerzy Chrostowski, olderman 1932
- Franciszek Grucza, (1911-1993) ksiądz, publicysta, tłumacz Nowego Testamentu na język kaszubski, podczas okupacji należał do Tajnej Organizacji “Gryf”
- Roman Kossak-Główczewski, założyciel Cassubii 1927, akt. 1927-32, prezes 1932, skarbnik Akademickiego Koła Pomorzan 1932-?
- Alfons Grajewski
- Tadeusz Kitkowski, c. 1932
- Hubert Kloka, członek Legionu Młodych, c. 1932, wystąpił 1932,
- Robert Komkowski, (1913-2005) absolwent Gimnazjum w Wejherowie, absolwent prawa UW, prezes Cassubii, sekretarz Koła Akademików Kaszubów w Kartuzach, sekretarz Stowarzyszenia Przyjaciół Pomorza, po wojnie pracownik administracji państwowej, działacz regionalny, współzałożyciel (?) i wieloletni sekretarz Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, założyciel Towarzystwa Miłośników Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach oraz Związku Przyjaciół Pomorza.
- Konarzewski, barwiarz 1932
- Alfons Kotowski, red. naczelny “Biuletynu Pomorskiego”
- Karol Krefft, (1907 - 1995 w Otominie k. Żukowa) absolwent Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej w Gdańsku, absolwent prawa UW, założyciel i pierwszy prezes Cassubii 1927, prezes Koła Filistrów 1938-39, prezes Akademickiego Koła Pomorzan w Warszawie (koniec lat 20-tych), po studiach radca prawny, poliglota (7 języków), jako kapitan żołnierz kampanii wrześniowej 1939, po wojnie starosta kartuski 1946, usunięty z urzędu, szykanowany przez UB, za życia otoczony legendą, nazywany “królem Kaszubów”, pochowany na cmentarzu w Żukowie
- Bernard Kula, (1908-2001) c. 1932, prezes Akademickiego Koła Pomorzan w Warszawie 1932-?, aktywny organizator i działacz Stowarzyszenia Przyjaciół Pomorza w Warszawie 1935-39, prezes Stowarzyszenia w obozie jenieckim II C Woldenberg
- Mika, barwiarz 1932
- Czesław Morański, c. 1932
- Brunon Nowicki, założyciel Cassubii 1927
- Bernard Nuszkowski, (1913-1944) absolwent Liceum Handlowego w Bydgoszczy, od 1930 student Wyższej Szkoły Dziennikarstwa w Warszawie, członek zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół Pomorza, od 1938 kierownik studia Rozgłośni Radia Polskiego w Bydgoszczy, podczas okupacji kierownik referatu legalizacji w Oddziale II b (kontrwywiad) Komendy AK obszaru Lwów, aresztowany w październiku 1943 r. i rozstrzelany w publicznej egzekucji
- Tomasz Perzyński, założyciel Cassubii 1927
- Perczyński, wiceprezes 1932
- Pietrzycki, barwiarz 1932
- Leon Pohnke
- Prechocki, c. 1932
- Rolbiecki, c. 1932
Brunon Schneider, 1936 r.
- Brunon Schneider, (1912-1979)
- Antoni Skwiercz, ( - 2003) ostatni prezes 1938/39
- Hubert Strobel, (1911 - 19??)
- Abdon Stryszak, (30 grudnia 1908 w Domatowie k. Pucka - 27 listopada 1995 w Warszawie) absolwent Wydziału Weterynaryjnego Uniwersytetu Warszawskiego, doktorat 1935, weterynarz, epizootiolog, od 1948 profesor Uniwersytetu w Warszawie, a od 1958 profesor zwyczajny Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, od 1960 - jako pierwszy lekarz weterynarii - członek korespondent PAN, od 1969 członek rzeczywisty, doktor honoris causa Wyższej Szkoły Weterynaryjnej w Hanowerze 1963, aktywny członek Komitetu Rozwoju Gospodarczego Ziemi Kaszubskiej, współzałożyciel Zrzeszenia Kaszubskiego, wyróżniony tytułem Członka Honorowego Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski
- Jan Szwonka, c. 1932
- Ludwik Śróbka, c. 1932
- Stanisław Tollik
- Franciszek Wentowski
- Roman Wiśniewski, ksiądz katolicki
- Kazimierz Wittke, prezes 1938
- Franciszek Wróblewski
Olderman z fuksami, Warszawa 1935 r.
Listę członków opracowano na podstawie:
1) wspomnień Bernarda Kuli oraz Antoniego Skwiercza, Archiwum Korporacyjne,
2) Daniel Pater, Patryk Tomaszewski, Od morza jesteśmy…, Toruń 2006,
3) Eugeniusz Pryczkowski, Siła Żukowa, Żukowo 2009,
4) innych materiałów archiwalnych z Archiwum Korporacyjnego,
5) wydawnictw encyklopedycznych i biograficznych oraz rozmów z rodzinami członków Korporacji Cassubia.
Opracowanie: Bartłomiej P. Wróblewski
Opublikowano: 14 II 2010 r.
Propozycja cytowania: Bartłomiej P. Wróblewski, Korporacja Cassubia (Warszawa), (na:) www.archiwumkorporacyjne.pl, stan 14 II 2010 r.